Op onze pagina over knopen hebben we je een aantal knopen en sjorringen uitgelegd. Met deze knopen kun je gaan bouwen. Voordat je echt aan het pionieren slaat is het nuttig om te weten hoe je zware objecten verankert en hoe je ladders maakt om in je toren of kabelbaan te klimmen.

Blokken

Een blok is een stuk hout of metaal dat een of meer schijven of katrollen bevat die elk vrij op een as draaien. Iedere schijf of katrol draagt een uitgeholde boord waarin een touw of kabel kan lopen zodat de kracht die er op wordt uitgeoefend kan worden overgezet of vermenigvuldigd. Doorgaans is een blok drie keer zo lang als breed. Een blok met 1 schijf of katrol heet enkel blok, met twee schijven dubbelblok of tweeschijfblok en met drie schijven heet jijnblok of drieschijfblok. Een snertblok heeft aan 1 kant een opening waarin de bocht van een touw kan worden gelegd. Een blok met een sluiting voor deze opening heet een kinnebaksblok. Er zijn ook kleine blokken in de handel die geschikt zijn voor miniatuurwerk.

Houvasten

Het is van belang dat de touwen waaraan een brug of toren hangt op een of ander punt goed vastgezet worden. Deze punten heten houvasten. Het makkelijkste is het natuurlijk als er een paar stevige bomen staan waaraan je de touwen vast kunt maken met een mastworp en twee halve steken, of een slag en twee halve steken. Maar helaas staan die bomen er niet altijd, of ze staan op de verkeerde plek. Ook in die situatie moet je de houvasten kunnen maken die alle krachten kunnen opvangen die door het bouwwerk op de touwen worden uitgeoefend. Twee belangrijke vereisten van een houvast:

  1. De houvast moet goed in de grond vastzitten, zodat het niet losschiet.
  2. De houvast moet sterk genoeg zijn

Drie-twee-een methode


Een houvast met de 3-2-1 methode

De meest praktische methode is de 'drie-twee-een' methode, ook wel drie op een houvast genoemd. Voor elke houvast heb je 6 paaltjes nodig: 1,20 m tot 1,30 m lang en 8 tot 10 cm dik. Zet de houvast ver genoeg van het bouwwerk zodat het touw meer horizontaal dan verticaal staat (zie tekening). Eerst sla je drie gebundelde paaltjes diep in de grond zodat ze met de grond een hoek van ongeveer 60 graden vormen en een hoek van 90 graden met het touw dat aan de houvast trekt. Een klein stukje verderop zet je twee paaltjes in de grond onder dezelfde hoek als de eerste drie en iets verderop zet je de laatste. Zorg er voor dat de drie groepen in een rechte lijn staat zodat er geen trekkracht verloren gaat. Het verbinden van twee groepen kun je als volgt doen:
Leg een mastworp boven rond de eerste groep. Breng het touw vervolgens naar het onderste zichbare punt van de tweede groep, terug naar boven naar groep 1 enzovoorts. Doe dit twee tot driemaal, en eindig aan het boveneinde van groep 1 met twee of drie halve steken rond de gelegde slagen. Als deze constructie later slapper wordt, dan kun je die weer opspannen. Steek een stuk hout tussen de touwen en draai die rond, waardoor je de touwen in elkaar draait en je het geheel opspand. De uiteinden van het hout leg je vervolgens vast op de slagen.

Dodemanshouvast

Deze houvast is erg geschikt voor zwaardere lasten, maar het kost je dan ook meer moeite om te maken. Het idee is simpel: je graaft een grote balk in, waar in het midden het touw aan vast zit dat de zware last trekt. Door het grote oppervlak van de balk wordt de last gedragen door een groot stuk grond. Om te zorgen dat de balk op zijn plaats blijft sla je aan de kant van de trekrichting een paar paaltjes in de grond (zie tekening). Voor het touw graaf je een geul, zodat het vrij hangt. Des te dieper de balk is ingegraven, des te groter de last is die er aan kan hangen. Een goed gemaakte dodeman kan een enorme last dragen.

 

Ladders

Als je in de hoogte gaat bouwen kan het handig zijn om ladders te kunnen bouwen. Rechts zie je een aantal voorbeelden.

 

 

BLOK, HOUVAST EN LADDER

-------------------------